Mooie dames: Atropa belladonna L.

 

Dit zijn Bella en Donna, ofwel de Atropa belladonna’s (Wolfskers) in mijn tuin. Het is een van de meest ‘giftige’ planten in Nederland en wordt in de fytotherapie alleen in sterk verdunde vorm gebruikt, bijv. bij pijnlijke krampen.

In de (reguliere) geneeskunde wordt de geïsoleerde inhoudsstof atropine uit deze plant gebruikt, bijv. bij oogheelkundige ingrepen om de pupillen te verwijden, bij oogontsteking, maar ook bij hartstilstand…de plant kan dodelijk zijn als ‘ie verkeerd wordt gebruikt, maar redt levens in de juiste toepassing.

Atropa belladonna 1

Voor het herkennen van symptomen van vergiftiging met tropane alkaloïden die erin zitten bestaat een oud ezelsbruggetje: “Hot as a hare, blind as a bat, dry as a bone, red as a beet, and mad as a hatter”.

‘Hot as a hare, dry as a bone’ en ‘red as a beet’: omdat o.a. de zweetproductie wordt stilgelegd, waardoor het lichaam niet meer afkoelt en de huid warm en droog aanvoelt. De hartslag versnelt en de bloedvaten zetten uit, waardoor de huid rood wordt. ‘Blind as a bat’ slaat op verwijding van de pupillen: als er (te) veel licht in de pupillen komt en die zich niet normaal kunnen verkleinen, zie je weinig of slecht. ‘Mad as a hatter’: hoedenmakers waren vroeger blootgesteld aan kwiknitraat dampen, wat uiteindelijk tot schade leidde aan het centraal zenuwstelsel. Dit zou zich echter meer geuit hebben in o.a. stemmingswisselingen, teruggetrokkenheid en woedeaanvallen.

Ik vermoed dan ook dat in dit geval de ‘gekte’ veroorzaakt wordt door de hallucinaties die deze plant te weeg kan brengen. Deze zijn van het (levensgevaarlijke) soort waarbij de gebruiker zich niet meer bewust is van het feit dat hij/zij aan het trippen is. Het gevoel ‘te vliegen’, wat vaak voorkomt bij deze plant, wordt als realiteit ervaren. Deze plant werd vroeger ook door ‘heksen’ gebruikt: wellicht is dit de verklaring voor het idee van de vliegende heks!

Atropa belladonna 2