Goed bedoeld slecht advies: onwetendheid in ‘kruidenland’

Af en toe hoor ik verhalen waar mijn haren recht van overeind gaan staan. Zo vertelde iemand mij onlangs dat ze hulp had gezocht bij een acupuncturist, om haar voor te bereiden op haar bevalling. Ze maakte zich zorgen en wilde iets doen om die soepeler te laten verlopen. Ik zal in het midden laten of acupunctuur daarvoor geschikt is: ik heb daar geen verstand van. Deze therapeut gaf echter ook kruidenadvies, namelijk: Gember, in de weken voorafgaand aan de bevalling. Degenen die weten wat gember o.a. doet, slaken nu met mij een gil van verbazing, want gember vermindert de bloedstolling, waardoor het tijdens een bevalling ernstige bloedingen kan veroorzaken…

Een ander voorbeeld is een vrouw van tussen de zestig en zeventig jaar, die van een (?)therapeut Teunisbloemolie aangeraden kreeg, in verband met de omega-vetzuren die daar inzitten. Wat die therapeut deze vrouw níet heeft gevraagd, is of ze antitrombotica gebruikt, wat gezien haar leeftijd, best zou kunnen. Teunisbloemolie heeft een antitrombotische werking, waardoor het niet samen met andere antistollingsmiddelen gebruikt mag worden. Je krijgt dan namelijk een veel te hoge dosering. Het zelfde geldt voor veel andere middelen, waarvan deze plant de werking versterkt of sneller doet afbreken.

“Maar ze/hij is zo aardig, ik vertrouw haar/hem wel”, is dan meestal het antwoord, als ik aangeef dat ze onverantwoordelijk advies hebben gekregen en uitleg waarom ik dat zeg. Er zijn heel veel goed bedoelende mensen die hele domme dingen doen. Een therapeut moet ALTIJD naar uw medicijn gebruik vragen én interacties met andere medicatie van de planten die hij of zij adviseert aan u en/of uw (huis)arts bekend maken. Bij iemand die dit niet weet of dit niet doet, zou ik persoonlijk heel hard weglopen… 

Het meest schrijnende verhaal dat ik hoorde is van een vrouw die Ginkgo biloba gebruikte en reguliere antitrombotica kreeg voorgeschreven. Zij onderschatte zelf de werking en kracht van planten niet en heeft zowel aan arts als apotheker gevraagd of ze beiden tegelijk kon gebruiken. Ze mocht het blijven gebruiken, terwijl ze ook synthetische antitrombotica innam. Deze vrouw heeft een hersenbloeding gekregen. Ze is nu met een langdurig revalidatietraject bezig. 

Ik kan niet met 100% zekerheid zeggen dat het aan deze combinatie heeft gelegen, maar het is goed mogelijk. Geen arts noch apotheker die zij raadpleegde kon haar vertellen dat Ginkgo óók een ‘bloedverdunnende’ werking heeft, terwijl zij dit zouden kúnnen weten, als ze bijvoorbeeld in de database van PubMed hadden gezocht. Ze kreeg dus een veel te hoge dosering.

Planten worden té vaak onderschat. Patiënten melden meestal niet aan hun arts dat zij ‘voedingssupplementen’ (kruiden) gebruiken en artsen vragen er vaak niet naar. Deze laatste groep krijgt fytotherapie niet meer tijdens hun studie onderwezen en door het zweverige imago dat er helaas omheen hangt, wordt het vaak niet serieus genomen. Ten onrechte, want door dit gebrek aan kennis ligt een ongeluk in een klein hoekje.

Bent u patiënt? Stel uw arts altijd op de hoogte van de plantaardige middelen die u gebruikt. Vertel hem of haar dat op PubMed (bij elke arts bekend) gezocht kan worden op botanische naam van de plant en het middel dat u voorgeschreven krijgt. Niet alles is daar te vinden, maar wel veel.

Bent u arts of apotheker? Lees de tip die ik aan de patiënt heb gegeven. Vraag uw patiënten naar eventueel gebruik van voedingssupplementen en kruidenthee. Zeker als een patiënt anders op een medicijn reageert dan u verwachtte. Ook kunt u vrijblijvend contact met Pharmaca pura opnemen voor meer informatie.

 

Maaike van Kregten

Juni 2013