Reactie n.a.v. het persbericht van het RIVM en de NVWA 13 maart 2015

HET RIVM EN DE NVWA HEBBEN EINDELIJK IETS ZINNIGS GEZEGD OVER PLANTEN, MAAR ALS JE REACTIES OP DIT ARTIKEL IN ONLINE KRANTEN LEEST, LIJKT HET Z’N DOEL VOLLEDIG VOORBIJ GESCHOTEN TE ZIJN. Het roept veel vragen opnieuw bij me op.

Het oorspronkelijke persbericht leest u HIER.

Met deze publicatie geven ze aan dat planten wel degelijk een werking hebben en zelfs zodanig dat ze de werking van (reguliere) medicijnen kunnen beïnvloedden. Dit is voor ons fytotherapeuten niets nieuws, maar die erkenning is wel prettig.

Ze geven aan dat je je arts op de hoogte moet stellen van het gebruik van voedingssupplementen (de wettelijke term voor kruidenpreparaten, die onder de NVWA vallen). Helaas lijken deze autoriteiten volstrekt over het hoofd te zien dat artsen en apothekers over het algemeen geen verstand hebben van planten en bovendien geen tijd om onderzoeken op te zoeken m.b.t. interacties. Ik weet dat dit mogelijk is, want ik maak tenslotte gebruik van dezelfde databases als zij (bijv. PubMed).

In Duitsland wordt fytotherapie op de universiteit onderwezen: het is een normaal onderdeel van de studies geneeskunde en farmacie. Waarom kan dit niet in Nederland? Het argument dat de farmaceutische industrie dit tegenhoudt gaat niet op: heel veel merken van voedingssupplementen zijn uiteindelijk afkomstig van zo’n industrie! Zij verdienen veel geld aan kruidenpreparaten.

Zijn het dan de zorgverzekeraars? Zijn die bang dat ze voedingssupplementen moeten gaan vergoeden en dat het te veel geld gaat kosten? Nee, dat kan het ook niet zijn, immers, deze middelen zijn veel goedkoper (en in veel gevallen net zo effectief). Bovendien hebben complementaire geneeswijzen bewezen de zorgkosten enorm omlaag te kunnen brengen.

Waarom wordt deze kennis enerzijds artsen onthouden en anderzijds belachelijk gemaakt? Door fytotherapie in te delen in het alternatieve circuit is er geen enkele verstandige regulering mogelijk, met alle gevolgen van dien. Door noch het vak, noch scholen met een goed niveau te erkennen, maakt de overheid de weg vrij voor kwakzalvers. Maar ook de beroepsgroep zelf is voor een deel schuldig aan het slechte imago. Ik heb dan ook al eens een pleidooi voor de secularisering van kruidengeneeskunde geschreven. (www.pharmacapura.nl/pleidooi-voor-de-secularisering-van-fytotherapie).

Toen ik de reacties op het online artikel las, zonk de moed me in de schoenen. Er is een klimaat van wantrouwen, zowel tegen de (reguliere) medische wereld als tegen het gebruik van planten. Artsen en het RIVM zijn ‘allemaal gekocht door de farmaceutische industrie’ wordt er o.a. beweerd, en ‘je moet helemaal geen medicijnen gebruiken want het is gif’ (heel veel medicijnen zijn gebaseerd op planten, maar dat slaan ze voor het gemak even over. Bovendien zijn de sterkste gifstoffen waar geen remedie tegen bestaat afkomstig uit planten, bijv. ricine: www.pharmacapura.nl/verhalen-over-sterke-planten-ricinus-ricine-en-wonderolie .

Het zijn vaak zeer emotionele reacties, die kant nog wal raken. Door zowel voor- als tegenstanders: ‘planten zijn natuurlijk dus goed en daarom moet je alleen planten gebruiken’ is net zo’n naïeve misvatting (www.pharmacapura.nl/het-is-natuurlijk-dus-gezond). Het gaat er hard aan toe; voor nuance en een nuchtere blik lijkt geen enkele plaats te zijn. Sommige mensen slaan compleet door en zien planten als een enorme bedreiging (dan moet ik altijd even gniffelen krijg het beeld voor ogen van monsterlijk grote vleesetende planten die mensen verslinden).

Wanneer dringt het nou eens door dat planten in feite chemische fabriekjes zijn? Koffie heeft toch ook een effect dat iedereen kent? Chemische stoffen hebben een werking, een effect op ons. Soms heilzaam, soms niet. Van een beetje koffie wordt je helder en wakker, van te veel ga je stuiteren en kun je bijv. een maagzweer krijgen. Het hangt er simpelweg van af hoe je iets gebruikt.

Voor ALLES geldt, zelfs voor water: gebruik met verstand en kennis van zaken. Door alles steeds emotioneel in goed of slecht te willen indelen raken een heleboel kansen en mogelijkheden verloren.

In mijn dagdroom zit er in elk gezondheidscentrum, elke huisartsenpraktijk en elk ziekenhuis een fytotherapeut. Wat moet er gebeuren, zodat fytotherapie serieus genomen wordt?

Maaike van Kregten, 14 maart 2015