Waarom je niet alles kunt geloven wat je leest (over planten) deel 3

Er is een heleboel informatie over geneeskrachtige planten te vinden, echter, niet alle informatie is even volledig of betrouwbaar. Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden als je informatie zoekt over planten. Kort door de bocht samengevat komt het hier op neer: onvolledige informatie, belangen van fabrikanten en verkeerde interpretatie van onderzoeken door media. Ik zal dit in drie delen toelichten.

Deel 1 gaat over het ontbreken van belangrijke informatie voor het effectief en veilig toepassen van planten, deel 2 gaat over de belangen van de fabrikanten en hoe de consument om de tuin wordt geleid en in het laatste deel ga ik in op zogenaamde wondermiddelen.

Deze serie is losjes gebaseerd op een training die ik geef over het onderscheid herkennen tussen onbetrouwbare en betrouwbare informatie. Wil je meer weten? Stuur een mailtje naar info@pharmacapura.nl


Deel 3: Wondermiddelen

Hoe vaak kom je niet berichten tegen dat er wéér een middel tegen kanker is gevonden, dat veel effectiever is dan chemo en dat geen bijwerkingen heeft? Een wondermiddel? Helaas… media berichten vaak op sensationele wijze over onderzoeken die deze aandacht meestal niet verdienen.

In het huidige economische systeem staan onderzoekers steeds meer onder druk om continu te publiceren, want de mate waarin een afdeling geld krijgt, is onder andere afhankelijk van de productiviteit van de medewerkers. Hoe meer je publiceert, hoe meer geld voor onderzoek. Een gevolg van deze talloze publicaties is dat de media deze te snel en regelmatig oppakken. Ze doen dit in veel gevallen op sensationele wijze: “Er is een nieuw medicijn tegen kanker gevonden!” terwijl, als je het even uitzoekt, het slechts om een in vitro test (bijv. weefselcellen in een schaaltje) blijkt te gaan.

Hoewel zo’n onderzoek van onschatbare waarde kan zijn voor het ontwikkelen van nieuwe medicijnen, is het slechts een eerste stap. Aan het op de markt brengen van een nieuw geneesmiddel gaan jaren van onderzoek vooraf. Dat begint met het onderzoeken van het middel in vitro (het schaaltje), dan in vivo (op dieren) en pas in een laatste stadium klinisch (op mensen).

Er kan tijdens dat proces van alles gebeuren waardoor het ‘wondermiddel’ niet geschikt blijkt te zijn. De resultaten van een in vitro test zijn niet per definitie hetzelfde als het op mensen wordt getest. In een schaaltje in een laboratorium mis je een heleboel processen die in je lichaam plaatsvinden. Het kan zijn dat een cel in een schaaltje op een middel reageert, maar dit in je lichaam niet doet, of andersom. In vivo (dieren) kan een middel ook afvallen, bijvoorbeeld als blijkt dat de dosering waarop een middel effectief is zo hoog moet zijn, dat het gevaarlijke bijwerkingen heeft. De meeste middelen halen het zelfs niet om klinisch getest te worden.

Hoewel media ons graag willen doen geloven dat er weer een wondermedicijn is gevonden, is dit dus meestal niet het geval. Wanneer iets in vitro of in vivo is aangetoond, betekent dit nog niet dat het middel in ons lichaam hetzelfde effect heeft. Dat moet verder worden onderzocht en het kan jaren duren voordat er een nieuw medicijn op de markt komt.

In drie delen heb ik getracht uit te leggen waarom je niet alles kunt geloven wat leest. Deel een ging over het ontbreken van belangrijke informatie voor het effectief en veilig toepassen van planten, zoals interacties, contra-indicaties, bronvermelding en specifieke aanwijzingen voor correct gebruik. Deel twee ging over hoe de consument door fabrikanten om de tuin wordt geleid en deel drie ging over de verkeerde interpretatie van onderzoeken door media en daarmee de schepping van het wondermiddel.

 

In de training die ik geef wordt uitgebreid ingegaan op het het zoeken naar informatie, het onderscheiden van verschillende soorten informatiebronnen, het herkennen van betrouwbare informatie en het beoordelen van die informatie op betrouwbaarheid. Bovendien wordt er aandacht besteed aan het schrijven van een paper.

Het is een training in literatuuronderzoek, zoals je tijdens een universitaire studie leert. Ik ben van mening dat dit een vaardigheid is, die geleerd kan worden. De focus ligt op het beoordelen van informatie over planten, of het nu om geneeskracht gaat of voeding. Wil je meer weten? Stuur me een mailtje! info@pharmacapura.nl

 

Maaike van Kregten, januari 2015