Waarom je niet alles kunt geloven wat je leest (over planten) deel 2

Er is een heleboel informatie over geneeskrachtige planten te vinden, echter, niet alle informatie is even volledig of betrouwbaar. Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden als je informatie zoekt over planten. Kort door de bocht samengevat komt het hier op neer: onvolledige informatie, belangen van fabrikanten en verkeerde interpretatie van onderzoeken door media. Ik zal dit in drie delen toelichten.

Deel 1 gaat over het ontbreken van belangrijke informatie voor het effectief en veilig toepassen van planten, deel 2 gaat over de belangen van de fabrikanten en hoe de consument om de tuin wordt geleid en in het laatste deel ga ik in op zogenaamde wondermiddelen.

Deze serie is losjes gebaseerd op een training die ik geef over het onderscheid herkennen tussen onbetrouwbare en betrouwbare informatie. Wil je meer weten? Stuur een mailtje naar info@pharmacapura.nl

 

Deel 2: De belangen van fabrikanten

 

Verzorgingsproducten

Shampoo met bamboe extract, douchegel met papaja en zelfs wc-papier met Aloe vera: in elk verzorgingsproduct zit tegenwoordig wel een fruit of kruid. Fabrikanten weten goed wat ons bezighoudt en dus wat verkoopt. Als er maar een fractie van de genoemde plant in het product zit, mogen ze er mee adverteren. Helaas worden we genept waar we bij staan: de plant heeft wellicht de op het product genoemde werking, maar vaak zit er te weinig in om ook maar enig effect te hebben, óf het is een synthetische variant. Het komt ook voor dat er in grote letters een plant genoemd wordt, maar als je de kleine lettertjes leest die plant niet in de ingrediëntenlijst ziet staan… wel de botanische naam van een andere plant. In sommige gevallen wil je echter niet dat het allemaal waar is wat er wordt beweerd: wie Aloe vera kent (een zeer slijmerige substantie), wil dat niet in z’n wc-papier…

In reclames wordt veel gebruik gemaakt van kreten zoals ‘onderzoek heeft aangetoond’ en ‘het is klinisch bewezen’. Het is mogelijk dat onderzoek hééft aangetoond dat wat de reclame beweert correct is. Maar het is ook mogelijk dat een ander onderzoek het tegenovergestelde beweert. Het is mogelijk dat het onderzoek waar de reclame zich op baseert slechts op dieren is uitgevoerd (in vivo), of niet correct is uitgevoerd. Het gebruik van deze woorden is misleidend: ze wekken vertrouwen op, maar in feite verbloemen ze wat erachter zit. Een mooi voorbeeld zijn deze ‘onderzoeksresultaten’ van een middel dat claimt borstvergroting te geven: www.facebook.com/permalink.php?story_
fbid=577189122409179&id=304034676391293
 

Hoe vertrouwenwekkend websites van fabrikanten misschien ook overkomen en hoe graag je een merk ook gebruikt, hou in gedachten dat deze altijd de verkoop van hun producten als prioriteit hebben. Indien er in reclame-uitingen naar onderzoeken wordt verwezen, zullen dat alleen onderzoeken betreffen die gunstig zijn voor de verkoper, dus die onderzoeken die de beweringen van de verkoper bevestigen. Kritische evaluatie of onderzoeken die de beweringen van de fabrikant ontkrachten, zul je dan ook niet op die website aantreffen.


Zie ze vliegen

Ook op verpakkingen en bijsluiters van voedingssupplementen ontbreekt veel informatie. Naast het ontbreken van (voldoende) informatie over contra-indicaties en interacties, is er ook te weinig publiek bekend wat er in het middel zelf zit. Zo staat er bijvoorbeeld op de verpakking: ‘100% (plant x)extract’. Ik vraag me dan onmiddellijk af: welk onderdeel van de plant is gebruikt, wat is het extractiemiddel, indien alcohol: welk percentage, in welke verhouding is het geëxtraheerd enz. Dit zijn allemaal zaken die van belang zijn voor een effectieve werking van een plant. 

Het komt nogal eens voor dat de bovengrondse delen van een plant worden gebruikt, terwijl de wortel soms veel effectiever is. Dat is veel goedkoper, want je kan de plant elk jaar opnieuw gebruiken. Het gebeurt ook regelmatig dat er een veel te laag alcoholpercentage wordt gebruikt bij het maken van extracten, waardoor de inhoudsstoffen niet voldoende uit de plant gehaald worden. Ook dit is goedkoper. Tevens worden producten zodanig ‘verdund’ dat ze lang niet zoveel effect hebben als ze zouden kunnen hebben. Geen wonder dat er nog vaak gedacht wordt dat kruidengeneeskunde iets is waar je in moet geloven om effectief te zijn!

Reclame kun je niet vertrouwen, een bijsluiter van voedingssupplementen zou minimaal een dikke brochure moeten zijn en fabrikanten maken misbruik van onwetendheid van de meeste mensen. Er ontbreekt dus wederom veel belangrijke informatie, zoals deel 1 ook beschreven is.

 

 

Maaike van Kregten, januari 2015